Franse benaming: Herbe de millepertuis.
Engelse benaming: Herb of St. John's wort.
Duitse benaming: Johanniskraut.Botanische beschrijving: Familie: Hypericeae
Sint Janskruid is een opvallend kruid met felgele bloemen dat in augustus volop in de bermen groeit. Het kruid is in heel Europa te vinden. Je vindt het kruid veelal als solitair op zonnige, droge plaatsen als weiden, wegbermen, langs het spoor, dijken enz. Het stelt weinig eisen aan de grond. Het is een pioniersplant. Sint Janskruid wordt 25-90 cm hoog. Het is een winterharde struik die bovenin vertakt is en 's winters afsterft. De tegenstandige bladeren zijn eliptisch of eivormig, gaafrandig en kaal en 1,5 - 3 cm. Ze hebben lijnvormige nerven en zijn onbehaard. De goudgele bloemen zijn 5-delig en bedekt met zwartrode kliercellen en staan in pluimvormige bijschermen. De stengel is 2-kantig, hard en bevat merg. In het blad zitten heldere kleine punten, het lijkt of er gaatjes in zitten. Dit is echter niet zo. Dit is de etherische olie. De gele bloemen verkleuren bloedrood als ze tussen de vingers worden fijngewreven. De bloeitijd is van juni-september. Er zijn om en nabij wel 400 varianten van Hypericum, slechts de Hypericum perforatum L. wordt medicinaal gebruikt.Gebruikte delen: Het kruid - Hyperici Herba of de olie - Hyperici Oleum
Algemeen:
Er wordt veel onderzoek gedaan naar de werkzame stoffen in Sint Janskruid. Naast de stof Hypericine bevat het ook de stof Hyperforine. Het is met name de Hyperforine die antidepressief werkt. Hyperforine versterkt ook de werking van serotine. Serotine is een neurotransmitter (overdrachtsstof) in de hersenen. Het is van invloed op de eetlust, de stemming en het algemeen welbevinden. Er zijn eveneens wetenschappelijke onderzoeken naar de werking van Sint Janskruid op het gebied van aids en kanker.
Als we kijken naar de werking van Sint Janskruid en naar de Griekse benaming en vertaling van Hypericum (dit betekend Hyper=boven of over en Eicona=beeld) zou dit een verwijzing kunnen zijn. Over het algemeen geven de griekse benamingen en betekenissen een uitgebreidere betekenis aan de kruidennamen dan de Latijnse benamingen. Perforatum is de latijnse benaming en duidt op de gaatjes in de bladeren.
De werkzaamheid van Sint Janskruid als antidepressiva bij lichte tot matige depressies is inmiddels aangetoond in meer dan 7 wetenschappelijke studies. Sint Janskruid is even werkzaam als gewone antidepressiva. Bovendien heeft het minder bijwerkingen. Let wel op de mogelijke overgevoeligheid voor licht. De uitslag op de huid stopt als u met de inname van Sint Janskruid stopt. Niet iedereen is gevoelig. Overgevoeligheid treedt pas op als hoge dosissen worden ingenomen.
Stap niet van de ene op de andere dag over op een ander antidepressiva. Bouw het middel waar u mee wilt stoppen eerst helemaal af tot nul in overleg met een arts. Plotseling stoppen kan ontwenningsverschijnselen geven die variëren van slaapstoornissen, maagdarmklachten of een griepachtig beeld met zweten, rillingen en hoofdpijn. Soms geeft plotselinge ontwenning ook verschijnselen als rusteloosheid en bewegingsstoornissen.Inhoudsstoffen:
Etherische olie, Flavonoïden, Looistoffen, Kleurstoffen. Hypericine en Hyperforine.Geneeskracht: Wordt o.a. bij langdurige behandeling tegen depressiviteit ingezet. Sint Janskruid heeft een lange lijst voor toepassing.
Inwendig: Werkt bij nerveuze onrust, angst, depressies, slaapstoornissen en bij spijsverteringsstoringen, werkt ook adstringerend en ontstekingswerend. Sint Janskruid kan ook als thee worden gebruikt.
Uitwendig: De Sint Jansolie wordt gebruikt bij reuma, is wondhelend en werkt pijnverzachtend bij verstuikingen, helend bij bloeduitstortingen, verzachtend bij lichte brandwonden en helend bij gordelroos. Sint Jansolie is niet de etherische olie maar Sint Jansolie wordt bereid uit zuivere koudgeperste olijolie met de verse fijngewreven bloemen van het Sint Janskruid. Doe een glazen fles vol bloemen, giet deze vol met olijfolie en laat de fles 3 weken op een zonnige plaats staan. Meerdere malen per dag schudden. Na 3 weken filteren en bloemen met een doek uitknijpen. Herhaal dit nogmaals maar gebruik de reeds gebruikte ingetrokken olijfolie. Daarna nog een keer filteren. Bewaar de Sint Jansolie op een donkere plaats.Teelt en oogst
Als je het mee naar huis wilt nemen, pak dan niet het plantje, maar wacht tot er zaadjes zijn. De zaadjes zijn volop voorhanden en blijven 3 jaren kiemkrachtig. Zaai ze daarna in de volle grond in het voorjaar. Ook kan men de wortelstok scheuren in voorjaar of herfst. Het kruid stelt geen bijzondere eisen aan de grond. Zet het wel in de volle zon. Sint Janskruid oogst men als ze in volle bloei is (Rond Sint Johannes, 24 juni). Snijdt het kruid kort boven de grond af en droog het in bosjes, op een luchtige plaats in de schaduw. Voor de Sint Jansolie gebruikt men uitsluitend de bloemen die net zijn opengegaan. Alcoholtinctuur maakt men van de verse bladeren en de bloemen van de bovenste toppen.Bij- en/of nevenwerkingen
- Het Hypericine in Sint Janskruid kan overgevoeligheid voor zonlicht (fotosensibiliteit), hoogtezonnen of solarium veroorzaken. Bij een thee- of oliekuur dus niet in de zon gaan of zonkuren. Zie algemeen.
- St. Janskruid moet u niet in combinatie met anti-depressieva innemen. Zie algemeen.
- Er is 1 melding van onderzoekers van het Erasmus medisch centrum die waarschuwen voor "nadelige effecten" van Sint Janskruid op "de werkzaamheid" van chemotherapie bij dikke darmkanker. Het versnelt de afbraak van het geneesmiddel Irinotecan. Daardoor werkt de chemokuur "minder goed". De melding is vrij vaag, maar toch wil ik niets onvermeld laten als het even kan.
- Antistollingsmiddelen werken minder goed in combinatie met Sint Janskruid.
- Liever geen Sint Janskruid als u Cyclosporine gebruikt, dat onder meer wordt gebruikt bij transplantaties om afstotingskans te verminderen
- Als u moet worden geopereerd geeft dan ruimschoots vóór die tijd aan dat u Sint Janskruid gebruikt. Het heeft invloed op diepte en de duur van een narcose.
- Gebruikt u de pil? Theoretisch gezien kan Sint Janskruid de werking hiervan nadelig beïnvloeden. Plotseling stoppen met Sint Janskruid kan extra risico's met zich meebrengen als u de pil gebruikt. Meldt het, als pilgebruikster, aan uw arts als u stopt met het gebruik van Sint Janskruid.
Verder zijn geen neven- of bijwerkingen bekend. Zelfs bij langer gebruik wordt het Sint Janskruid goed verdragen.